Tuy nhiên, có tham vấn vắng ĐTM không, hay chỉ tham mưu bản báo cáo về tác động môi trường mà chủ dự án gửi UBND cấp xã; phân nghĩa vụ trong tư vấn giữa chủ dự án và các tổ chức được tư vấn, ai xác định đối tượng được tư vấn;…? "Điều 14, mục 3, điểm b của Dự thảo Luật về quyền và bổn phận của các tổ chức xã hội,…. Cụ thể, hiện UBND cấp xã, cộng đồng dân cư – những người có khả năng giám sát trực tiếp các tác động của môi trường nhưng lại không tiếp cận đầy đủ thông báo để phản biện và giám sát độc lập.
Thực tại này cũng khiến thiếu cơ chế tiếp cận, giải quyết, phản hồi và được cung cấp thông báo đối với cộng đồng dân cư.
LÊ ANH. Theo Thạc sĩ Dương Xuân Điệp, Viện Khoa học Quản lý Môi trường, chỉ trong chính sách quản lý chất thải rắn hiện nay đã phát sinh không ít các bất cập.
Điều phối viên cao cấp Tổ chức OXFAM, bà Nguyễn Thu Hương nêu tham vấn, hiện nay, trước khi Chính phủ giao đất cho dự án, trước khi dự án được khai triển xây dựng thì cộng đồng cần có thời kì để hiểu thông báo và ra quyết định. Tuy nhiên, trên thực tế suy thoái môi trường vẫn đang diễn biến khôn cùng phức tạp. Đó là nguyên tắc khi Việt Nam cam kết với quốc tế về FPIC (cơ chế thực hiện quyền quyết định và đưa ra các điều khoản hiệp tác với các bên can dự).
Chẳng hạn tại khu vực nông thôn bây giờ phần lớn các địa phương không quy hoạch được các bãi rác tụ hội, không có bãi rác công cộng; khoảng 19% chất thải chăn nuôi không được xử lý mà thải trực tiếp ra môi trường;…Nguyên nhân đẵn vẫn là do chính sách chưa hoàn thiện, chưa được thực thi đầy đủ.
Vấn đề suy giảm chất lượng nguồn nước ở các lưu vực sông đã lên mức báo động; ô nhiễm môi trường ở các khu công nghiệp đã trở thành vấn đề đáng lo ngại; đa dạng sinh học bị suy giảm nghiêm trọng và an ninh môi trường bị đe dọa. Theo nhà nghiên cứu Nguyễn Hoàng Phượng, thuộc Trung tâm Con người và tự nhiên (PanNature), một phần của việc người dân và các tổ chức từng lớp không có được thông báo đầy đủ để giám sát là bởi phần đông chính sách hiện chỉ tập kết vào các loại chất thải nảy và biện pháp xử lý chưa hoặc rất ít đề cập đến các tác động khác như: suy thoái môi trường (xói mòn, sụt lún) có thể xảy ra; Không có cơ chế kiểm chứng thông tin do chủ đầu tư cung cấp; Thiếu sự giám sát độc lập trong quá trình tham vấn;… Theo nghiên cứu của Pan Nature, từ năm 2006 – 2010 được đánh giá là giai đoạn có nhiều chuyển biến hăng hái về mặt chính sách, cũng như nhận thức của các cấp đối với công tác BVMT.
Theo bà Hương, cộng đồng có thể nói "đồng ý” hay "không đồng ý” đối với dự án và vào bất kỳ thời khắc nào của dự án.
Ô nhiễm môi trường trong phá hoang tài nguyên cũng trở nên vấn đề nóng và lôi cuốn sự quan hoài của công luận. Điều phối viên của OXFAM cũng nhấn mạnh nghĩa vụ của MTTQ và các tổ chức thành viên của MTTQ cần tuyên truyền, vận động và dự giám sát việc thực hiện luật pháp và bảo vệ môi trường. Chẳng hạn, phí giám định dự án công nghiệp có tổng vốn đầu tư trên 7.
Xác định được tham vấn đối với các dự án có hệ trọng đến chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của tổ chức. 000 tỷ đồng là 96 triệu đồng, mức cao nhất theo Thông tư 218/2010/TT-BTC của Bộ Tài chính. Trong khi đó, các bất cập trong chi phí cho hoạt động thẩm tra, công nhận việc chủ dự án đã thực hiện các công trình, biện pháp bảo vệ môi trường; phân bổ và sử dụng theo quy định về ngân sách hiện vẫn còn nhiều lỏng lẻo.
Nhiều nghiên cứu cũng đề đạt hiện trạng, phí cho hoạt động giám định. Tuy nhiên, các điều nào về tư vấn trong quá trình thực hiện ĐTM, các dự án lại không nhắc gì đến nghĩa vụ của các tổ chức tầng lớp ?!”, ông Tùng phân tách.
Bên cạnh đó, các hành vi xâm hại môi trường vẫn tiếp diễn ở nhiều nơi và gây nhiều tác động thụ động đối với cộng đồng dân cư.
Các nghiên cứu về đánh giá tác động môi trường trong các dự án phát triển và các bất cập về chính sách môi trường cho biết, đến nay sự minh bạch thông báo vẫn chưa đồng nhất giữa Điều 104 Luật BVMT 2005 và Điều 21, 22 của Nghị định 29/2011/NĐ-CP. Ông Nguyễn Đức Tùng, Viện Môi trường và Phát triển bền vững cũng đặt ra các vấn đề, trong thời kì qua ở nước ta có quá nhiều dự án phát triển kinh tế - từng lớp quan trọng với mỏng "Đánh giá tác động môi trường” (ĐTM) đã được tham vấn.
Bên cạnh đó, việc cắt cử, phân nhiệm còn phân tán, chồng chéo và nhiều lỗ hổng; trong khi thực tế quy hoạch quản lý chất thải hiện thời rất khó thực hiện.
Trong đó, vai trò tương trợ cộng đồng và giám sát quá trình nhà nước, chủ dự án tham mưu cộng đồng, tương trợ cộng đồng thực hành theo các nguyên tắc quốc tế cần phải được chú trọng.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét