Chủ Nhật, 22 tháng 9, 2013

20 năm hành trình mới nhất và phát huy di sản cố đô Huế.

Các di tích đã được tu tạo đều bảo đảm các nguyên tắc khoa học về bảo tồn của quốc gia và thỏa mãn các điều luật của hiến chương, công ước quốc tế mà Chính phủ ta đã thừa nhận, được các nhà khoa học trong nước và quốc tế đánh giá cao

20 năm hành trình và phát huy di sản cố đô Huế

Chính do vậy, các nhà nghiên cứu, các nhà kiến trúc đã gắn cho Huế biệt danh "tuyệt tác về thơ kiến trúc thành phố”.

Từ khi được công nhận là Di sản Văn hóa Thế giới, Huế đã vượt qua giai đoạn cứu nguy khẩn và đang từng bước được hồi sinh, diện mạo ban đầu của một cố đô lịch sử dần dần được phục hồi.

Đặc biệt, Nhã nhạc đã được biểu diễn tại hội sở UNESCO ở Paris và một số thành phố khác ở Pháp, Bỉ, Thụy Sĩ, Ý, Tây Ban Nha, Áo, Luxembourg và một số nước Châu Á (Nhật Bản, Hàn Quốc, Thái Lan, Lào) để lại những ấn tượng và sự yêu mến đặc biệt trong lòng du khách. Biểu diễn Nhã nhạc trên sân điện Thái Hòa - Đại Nội (Huế) suy tôn và truyền bá rộng rãi Nhã nhạc Nhã nhạc cung đình Huế được UNESCO vinh danh là Di sản Văn hóa Phi vật thể Đại diện của Nhân loại vào ngày 7-11-2003.

Đây cũng chính là những thành quả của công tác bảo tàng mà di sản văn hóa Huế đã được quảng bá hình ảnh rộng rãi trên toàn thế giới, tạo nên sức hút to lớn của Huế đối với du khách thập phương. Bây chừ, các bài bản trong hệ thống Nhã nhạc có thể dùng ở các hình thức diễn xướng khác nhau trong các dịp như: Festival Huế, lễ hội dân gian, lễ hội Phật giáo, âm nhạc thính phòng, trong các nghi tiết ngoại giao, biểu diễn phục vụ khách du lịch, biểu diễn phục vụ quần chúng trong các cuộc đại lễ hoặc tết cổ truyền dân tộc.

Các nghệ sĩ cung đình đã tổ chức nhiều chương trình biểu diễn giới thiệu rộng rãi Nhã nhạc đến công chúng. Theo thống kê của TTBTDTCĐ Huế, riêng tại khu di tích Huế, doanh thu trực tiếp từ năm 1996 đến năm 2012 đã đạt gần 825 tỷ đồng (tính đến ngày 31-8-2012), doanh thu từ dịch vụ đạt hơn 50 tỷ đồng.

Đặc biệt, việc bảo tàng các giá trị di sản văn hóa luôn gắn chặt với quá trình phá hoang, phát huy và tạo điều kiện cho việc phát triển KT-XH của tỉnh và khu vực miền Trung, trung tâm là kinh tế du lịch, dịch vụ. Ngoại giả, nhiều hồ sơ khoa học về Nhã nhạc đã được triển khai thực hiện như: Trống Thái bình, điệu múa Lục cúng hoa đăng, chế tác nhạc cụ dây và gõ của dàn Nhã nhạc triều Nguyễn… nhằm giới thiệu sự nghiệp hoạt động của các nghệ nhân, chỉ ra những đặc điểm dùng các "ngón nghề” trong kỹ năng, kỹ thuật diễn xướng của nghệ nhân nhằm giới thiệu những bí kíp mà nghệ nhân.

Phan Thanh Hải, năm 1993, khi quần thể di tích cố đô Huế được công nhận với 17 cụm di tích khác nhau thì một vấn đề rất lớn cũng được đặt ra là làm sao phải có một chiến lược mang tầm quốc gia để bảo tồn các di sản vô giá đang ở trong tình trạng lâm nguy do sự tàn phá của chiến tranh, thiên tai và cả do ý thức của con người. Theo đó, một số công trình tiêu biểu đã được trùng tu gồm: Ngọ Môn, điện Thái Hòa, Hiển Lâm Các, cụm di tích Thế Miếu, cung Diên Thọ, Duyệt Thị Đường, cung Trường Sanh, hệ thống Trường Lang (Tử Cấm Thành), lầu tứ xứ Vô Sự, điện Long An (Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế), cung An Định, tổng thể đàn Nam Giao, đàn Xã Tắc (khu vực đàn chính), tổng thể lăng Gia Long, Minh Lâu, điện Sùng Ân, Hữu Tùng Tự, Bi Đình, Hiển Đức Môn (lăng Minh Mạng), điện Hòa Khiêm, Minh Khiêm Đường, Ôn Khiêm Điện, Bửu Thành và Bửu Đỉnh Khiêm Lăng (lăng Tự Đức), Thiên Định Cung, Bi Đình (lăng Khải Định), chùa Thiên Mụ, cung An Định, 10 cổng kinh đô.

Lúc này, dự án đã được đặt ra với hai phương diện: bảo tồn và phát huy mọi giá trị quý của di sản văn hóa cố đô Huế bao gồm giá trị di sản văn hóa vật chất, giá trị di sản văn hóa tinh thần và giá trị di sản văn hóa môi trường, cảnh quan tỉnh thành và tự nhiên

20 năm hành trình và phát huy di sản cố đô Huế

Các nhà nghiên cứu Huế cho rằng: Công việc mà các nhà quản lý di sản làm được chính là: bảo tồn, trùng tu di tích; bảo tàng văn hóa phi vật thể; tu bổ phong cảnh môi trường các khu di sản; hợp tác quốc tế, vận dụng thành tựu khoa học bảo tồn và đào tạo nguồn nhân công; phát huy giá trị di sản.

Có thể nói, kể từ khi quần thể di tích Huế và Nhã nhạc cung đình Huế được thế giới vinh danh, các giá trị của văn hóa Huế đã góp phần hăng hái đem đến với cộng đồng thế giới, khẳng định rõ vị thế của di sản văn hóa Huế không chỉ ở khuôn khổ quốc gia mà còn ở phạm vi quốc tế, góp phần suy tôn di sản văn hóa dân tộc, quảng bá hình ảnh sơn hà, con người Việt Nam đến với cộng đồng quốc tế.

Theo các nghệ sĩ cung đình đang làm công tác trình diễn Nhã nhạc, kể từ khi được UNESCO ghi danh, công tác quảng bá về giá trị di sản trên các công cụ thông tin đại chúng đóng vai trò rất quan yếu, góp phần nâng cao trình độ thưởng thức, sự quan tâm và yêu thích của mọi từng lớp quần chúng về Nhã nhạc và âm nhạc truyền thống.

Theo đánh giá của UNESCO, công cuộc bảo tàng di tích Huế hiện đang chuyển sang tuổi ổn định và phát triển vững bền. Ông Trương Tuấn Hải - Giám đốc hí viện Nghệ thuật Truyền thống Cung đình Huế (thuộc TTBTDTCĐ Huế) cho biết: Hoạt động trình diễn, truyền dạy và truyền bá đã góp phần làm sống lại và tạo sức sống mãnh liệt cho Nhã nhạc.

Theo TS. Toàn cảnh Nghinh Lương Đình nhìn từ cột cờ Phu Văn Lâu Bảo vệ "tuyệt tác về thơ kiến trúc thành thị” Quần thể di tích cố đô Huế là nơi còn lưu giữ tương đối vẹn nguyên những giá trị nghệ thuật về kiến trúc cung đình, bao gồm thành quách và lăng tẩm của vua chúa triều Nguyễn.

Có lẽ vậy nên dù sang bao biến thiên lịch sử, Huế vẫn bảo tồn được những kỳ quan nghệ thuật mà người xưa xây dựng nên. Chính nguồn thu này đã góp phần rất quan yếu trong việc tái đầu tư cho hoạt động bảo tồn di sản.

Đặc biệt, Nhã nhạc được thực hành ngay trong môi trường diễn xướng đã từng tồn tại trước đó, đây là điều kiện quan yếu để cho Nhã nhạc được duy trì và phát huy giá trị trong đời sống hiện đại. Riêng đối với tỉnh Thừa Thiên-Huế, việc Nhã nhạc được UNESCO ghi danh đã nâng cao vị thế của địa phương, góp phần làm cho việc xây dựng Huế trở nên một thị thành Festival đặc trưng của Việt Nam.

Trương Trọng Bình.

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét