Và mầu vàng bội thu tươi sáng của sân thóc đình làng với cánh diều bay bổng trong tác phẩm sắp xếp Chuyện của đình của Vũ Đình Tuấn hòa điệu cùng âm hưởng những câu ca dao, thành ngữ dân gian mộc mạc trữ tình ghi trên những dải phướn mềm mại như mãi ngân nga trong lòng người: Qua đình ngả nón trông đình/ Đình bao nhiêu ngói thương mình bấy nhiêu; Chiều nay có kẻ thất tình/ Tựa mai mai ngả, tựa đình đình xiêu
Kết cấu bên trong với những diện, những mặt cắt dọc, ngang của một ngôi đình cổ thế kỷ 16, 17 được tác giả phô bày giúp cho người xem có thể hình dung cụ thể các giải pháp kỹ thuật, không gian, thẩm mỹ của người xưa. Video art hội thoại của Lưu Chí Hiếu trưng bày hình ảnh "100 quả trứng là biểu tượng cho nguồn gốc dân tộc, là đại diện cho những giá trị đã được sản sinh và còn tiếp diễn.
Mỗi quả trứng là một cuộc thế, là một câu chuyện, là một di sản" mà mỗi chúng ta cần nâng niu, gìn giữ. Nhạc sĩ Vũ Ngọc Tân đem đến dư vị độc đáo cho cuộc "Đối thoại" bằng sắp xếp âm thanh Ngôi đình nằm ở giữa làng giàu tiết tấu và sức gợi, đặc biệt tác động mạnh vào thính giác qua những tạp âm ầm ĩ, xô bồ của cuộc sống đời thường đang lấn át không gian với những thanh âm truyền thống, đặc trưng của đình làng xưa.
Gắn với một đề tài khá "nóng" nhiều năm qua, triển lãm nghệ thuật "hội thoại với đình làng" vừa diễn ra tại Đại học Mỹ thuật Hà Nội, mang nhiều gợi mở để mỗi nghệ sĩ và người xem cùng tiếp cận, suy ngẫm về giá trị của đình làng và vai trò của di sản trong từng lớp đương đại. Các tác phẩm nghệ thuật đã trình bày ý kiến, cách nhìn, lối nghĩ của người nghệ sĩ, qua đó tạo những ảnh hưởng hăng hái đến cộng đồng, góp phần vào sự phát triển chung của tầng lớp.
Phố cổ Hà Nội với hàng chục di sản đình làng truyền thống bị xâm hại, mai một, chiếm dụng trong cơn lốc đô thị, thương nghiệp hóa. Với không gian khá quy mô, phong phú của bộ ảnh Tôi đi tìm ngôi nhà chung, tác giả Nguyễn Thế Sơn tả một quá trình cần lao khoa học và nghệ thuật công phu, máu nóng khi mày mò nghiên cứu các bản đồ cổ, lăn lộn hàng tháng trời tìm hiểu, phỏng vấn, ghi chép, chụp ảnh những đình, đền, chùa trong khu phố cổ Hà Nội.
Song thực tiễn nhiều năm qua, các di sản đình làng vùng châu thổ Bắc Bộ đang đứng trước nguy cơ mất dần vai trò của nó với cộng đồng.
Triển lãm đặt câu hỏi mang tính phản biện về sự xuống cấp của di sản, sự cấp thiết trong việc bảo vệ và suy tôn những nét đẹp của di sản văn hóa dân tộc. Tất hiển hiện trung thực, rõ nét qua những bức ảnh của người nghệ sĩ. Trong tác phẩm Ký tự, tác giả Đặng Thị Khuê đã biểu lộ được "tay nghề" sắp đặt khi tạo lập nên quang cảnh sống động, có hồn với hình ảnh đôi hạc gỗ lớn, đám lá đa khô rụng trước sân đình, những guốc dép ngoài bậc cửa.
Một tác phẩm sắp xếp khá tiêu biểu là Chen lấn của Nguyễn Ngọc Lâm có tiếng nói biểu hiện phân minh, ấn tượng khi tạo được không gian tỉnh thành chật chội với tầng tầng lớp lớp nhà cửa hình ống chen lấn, vây bủa ngôi đình làng sơn thếp ánh vàng.
Chen lấn, tác phẩm sắp đặt của Nguyễn Ngọc Lâm. Thực trạng đó đã trở nên một đề tài giàu gợi mở cho những khám phá, sáng tạo cả về ý tưởng và tiếng nói trình diễn. Từ bao đời nay, trong đời sống sinh hoạt và tâm linh người Việt, đình làng là trọng điểm giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, phong tục tập quán và tín ngưỡng làng xã.
NGUYỄN PHƯƠNG LIÊN. # Của các loại hình nghệ thuật hiện đại như sắp đặt, video art, âm thanh, nhiếp ảnh. Nằm trong Dự án "Nghiên cứu, sưu tầm, quảng bá và phát huy những giá trị đặc sắc của di sản văn hóa đình làng vùng châu thổ Bắc Bộ Việt Nam" do Trường đại học Mỹ thuật Việt Nam thực hành, Đối thoại với đình làng là thế đầy tâm huyết của những nghệ sĩ đương đại Việt Nam với một đề tài đậm chất truyền thống.
Theo nhà phê bình mỹ thuật Bùi Thị dâu, giám tuyển triển lãm, tiêu đề mở của triển lãm tạo cơ hội để mỗi nghệ sĩ tiếp cận tùy theo các góc độ, cùng ngẫm về giá trị của đình làng và vai trò của di sản trong xã hội đương đại.
Nhiều vùng quê, người dân không còn dùng đình làng làm nơi sinh hoạt chung như trước. Nhiều đình, đền linh thiêng xưa nay thành những địa chỉ kinh doanh, thương mại; thậm chí có không ít nơi nhếch nhác, kém văn minh. Phố cổ, nơi tụ hợp nhiều đình, chùa, đền thờ các vị dốt nát, anh hùng danh tướng, tổ nghề bao đời, sang năm tháng thăng trầm, biến động của chiến tranh và quá trình đô thị hóa đã mai một, mất dần.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét