Chỉ sơ qua như vậy cũng đủ hiểu bao năm qua, anh đã phải khó nhọc thế nào để tạp chí Văn Hiến tồn tại, phát triển và có được chỗ đứng vững chắc trong lòng bạn đọc, nhất là giới văn nghệ sĩ. Còn Thế Khoa thì "cầm, kỳ, thi, họa" đủ cả, đã từng tốt nghiệp khoa văn Đại học Tổng hợp Hà Nội, từng đi B từ rất sớm, giải chiến trường và lúc đó lại là Phó Giám đốc Sở Văn hóa - Thông tin Phú Khánh.
Tôi hiểu khoảng giữa thời gian ấy là những năm tháng đầy thăng trầm của một cuộc đời chất chứa nhiều tâm can và cũng phải nói là đầy bản lĩnh và nghị lực.
Khoa đã viết về tuổi 93 của cha mình bằng sự cảm phục của những người viết đời đi sau trước một sức lao động, sáng tạo nghệ thuật vô biên khi chứng kiến cụ ngồi trên xe lăn mà hoàn tất cuốn Học, hiểu và khám phá do NXB Chính trị Quốc gia - sự thực mời viết, khiến những người bạn tri kỷ của cụ như nhà văn Sơn Tùng cầm cuốn sách mà rưng rưng nước mắt.
Ấy là chưa kể Thế Khoa lại là dân văn, từng làm nhiều thơ. Nhất là cầm trên tay tập sách mới dày dặn của anh thì đã thấy yên tâm lắm. Với những bài viết xúc động như vậy, cùng các bài nghiêng về hướng nghiên cứu học thuật khiến tập sách Những kỳ quan xanh của Khoa khá đầy đặn về nội dung, đủ cả thi ca, nhạc họa, lại bàn cả về điện ảnh, kịch nói, quan họ, hát xẩm, chèo, tuồng, ả đào.
Ông Giang Nam được biết vì là thi sĩ nức tiếng với bài thơ Quê hương nằm lòng mỗi người, sau là Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Khánh (sau này tách ra là Khánh Hòa và Phú Yên). ). TRƯƠNG NGUYÊN VIỆT. Tôi rất thích những bài của anh như Có một gánh xẩm Hà Nội, Xuân Diệu và quê mẹ, Thanh Ngân người quan họ làng hay Đào Tấn và gia đình Nguyễn Tất Thành.
Ắt đều là nhà thuê để làm tòa soạn và cũng để ở luôn. Nhớ những ngày Thế Khoa mới ra Hà Nội, mỗi lần tôi từ TP Hồ Chí Minh ra có dịp gặp, lại được anh mời về nhà chơi (cũng đồng thời là tòa soạn tập san Văn Hiến, lúc thì ở phố Trần Nhân Tông, khi lại dời ra Chân Cầm, rồi lại sang phố Lý Nam Đế. Thế rồi chính ở Thủ đô nghìn năm văn hiến, cùng Giáo sư Hoàng Chương, nhà hoạt động sàn diễn vốn rất năng động trong các hoạt động văn hóa - văn nghệ và người bạn tuổi thơ Trần Minh tuy làm kinh tế nhưng yêu nghệ thuật, các anh đã "chung lưng, đấu cật" sáng lập ra tờ tạp chí Văn Hiến, một tờ tập san về văn hóa nghệ thuật với tiêu chí bình phục, giữ gìn, bảo tồn nền văn hóa văn nghệ dân tộc đã làm nên hồn cốt nước nhà.
Đọc xong vẫn thấy toát lên cái chất học thuật "nếp nhà" truyền thống của cụ Mịch Quang. Dầu sao cũng mừng cho anh cũng đã bắt đầu nghĩ đến việc viết gì đó của riêng mình và để lại cho đời. Về sau, anh chuyển hẳn ra ở Hà Nội. Tất nhiên, một trong những bài Khoa viết tràn trề tình thương nhất ở tập sách có nhẽ là những dòng anh viết về người cha kính yêu - nhà nghiên cứu sân khấu Mịch Quang.
Đến tận mới rồi, ra Hà Nội gặp anh mới thấy ổn định. Nhìn lại từ lúc quen anh đến nay, thấm thoắt cũng đã hơn 25 năm rồi.
Gấp lại trang cuối của Những kỳ quan xanh, bỗng thấy xúc cảm dạt dào mà không cầm được lòng mình. Thời anh làm cán bộ lãnh đạo quản lý văn hóa cũng là thời kỳ văn hóa - văn nghệ Phú Khánh - Nha Trang "nổi đình, nổi đám", được biết đến nhiều. Sau này, Khoa được điều về trung ương, công tác tại Báo Văn hóa, rồi làm Trưởng đại diện Báo Văn hóa tại miền trung.
Những bài viết ấy vừa đặc sắc, vừa có tính khám phá, nhất là mang đậm cảm xúc và tình người. Hiện giờ, Nguyễn Thế Khoa là sáng lập viên và là Phó Tổng Biên tập túc trực của tạp chí. Vì vậy thành ra chất thông báo báo chí ở các bài viết tất nhiên là thắm thiết, động lực viết là rất mực trang nghiêm và có nghĩa vụ. Đọc Những kỳ quan xanh, tôi biết gần 70 bài viết, trong đó không ít bài viết như những công trình nghiên cứu của Thế Khoa in trong tập sách, đều là những bài viết "đinh" của tờ Văn Hiến, được anh máu nóng và dày công viết qua nhiều năm tháng, trước nhất để góp phần nuôi sống tờ tập san vì ngoài là Phó Tổng Biên tập túc trực, anh còn là cây viết chủ lực ở đây.
Có một thời, nói đến văn học - nghệ thuật ở đô thị biển Nha Trang, người ta hay nhắc đến thi sĩ Giang Nam và thấp hơn là Thế Khoa. Các bài viết của anh ngôn ngữ đều rất trau chuốt, mượt mà, nhiều bài viết giàu chất thơ, trữ tình. Một điều đặc sắc của tờ tùng san này là dù rằng bám rất sát những chủ trương, chính sách văn hóa của Đảng, nhưng lại hoàn toàn tự túc kinh phí linh động ngay từ buổi đầu thành lập.
Anh không viết về cha mình lúc đang ở đỉnh cao sự nghiệp, mà viết về tuổi 93 của cụ, cái tuổi cuối của thế cuộc với bệnh tật và tuổi tác.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét