Với giới văn nghệ sĩ, chúng tôi chỉ có thể đóng góp cho đời bằng tác phẩm, nhưng có tác phẩm rồi mà công chúng vẫn bỏ qua, ít chịu tiếp thu, thậm chí lãnh đạm, thì cũng chả có cách nào
Nhắc đến chuyện tiền và nghệ thuật, nhiều người khi nhận xét về nền văn chương nghệ thuật của chúng ta trong tuổi gần đây thiếu vắng tác phẩm đỉnh cao bởi không có sự đầu tư xứng đáng về tài chính. Nó sẽ kéo theo nhiều hệ lụy trong đời sống, vì một khi con người không coi sóc cho phần tâm hồn, tình cảm, rời xa các giá trị tinh thần, thì cố nhiên, lối sống xô bồ thực dụng chủ nghĩa sẽ nhảy vào chiếm ưu thế.
Đến tuổi này rồi, không ai có thể sống bộc tuệch theo kiểu cứ có gì thì phải bức xúc tuôn ra hết cả, nếu biết 10, cũng chỉ nên nói 1, 2, không bao giờ nên quá liều lượng ấy. Cái họ cần là sự tự chủ, sự cởi mở và thông thoáng tuyệt đối thuần khiết tác. Thế nhưng giờ đây vị trí của văn cũng có phần nhạt nhòa đi mà hiến thì cũng không còn là tấm gương sáng cho cả nước.
Tôi dự định khoảng 10 năm nữa, khi có đủ thời gian chiêm nghiệm, tôi sẽ hoàn thành và xuất bản một cuốn hồi ký có nhan đề là “Nhận-Cảm-Viết”, trong đó sẽ cố kỉnh chính trực chia sẻ hết với độc giả.
Đây là bài học nghiêm khắc để Hà Nội tự phải nhìn lại mình để có biện pháp khắc phục. Nhìn ở một khía cạnh, phải chăng vì các tác phẩm văn học nghệ thuật của chúng ta đã không làm được chức năng giúp công chúng nhận ra được thế nào những điều tốt, đẹp và chân thật nữa? - Nói đi cũng phải nói lại. Nó phải có tính nhân văn cao. Xin cảm ơn ông! Ngọc Anh (thực hành).
Một người dân của đất “nghìn năm văn hiến”mà không đọc nổi lấy 1 quyển sách 1 năm thì có thể nói là điều rất đáng báo động. Có lần tôi đã ban bố một phần những suy tư, tâm cảnh riêng ấy, như tên một tập thơ của tôi xuất bản vào năm 1992- “Phía nửa mặt trăng chìm”, với ngụ ý là người đời thường chỉ thấy phía mặt trăng sáng, phía vẫn quen thuộc với cả dương gian, nhưng còn ở phía sau nó cũng là cả một bán cầu thẫm tối, cô đơn, lạnh lẽo, lồi lõm đầy bí ẩn, chưa ai biết mà khám phá.
Ai cũng có một phía chìm khuất trong cảm xúc, suy tư, trong tâm cảnh tự đào sâu ngẫm. Giống như những vở kịch của Lưu Quang Vũ ấy, 25 năm sau ngày anh Vũ ra đi, những vở kịch của anh vẫn là đỉnh cao trong lòng khán giả, mà khi ấy, có ai cho Vũ một đống tiền lớn nào để anh thung dung ngồi viết đâu? quan yếu là ở tâm huyết cá nhân chủ nghĩa mỗi nghệ sĩ thôi.
Hơn ai hết, văn nghệ sĩ phải là những người có chủ kiến, đừng bao giờ là người thụ động thuần khiết tạo “ai bảo làm gì thì làm nấy”. Mà nói cho cùng, thế này tác phẩm đỉnh cao, là sự đồ sộ, hay hoành tráng, hay tầm tư tưởng? Tôi đánh giá tác phẩm ở đỉnh cao khi nó đi được vào lòng người, phản chiếu đúng điều người ta suy nghĩ, nói đúng điều người ta mong muốn, giải quyết đúng được những khúc mắc trong từng lớp.
Thưa thi sĩ, gần 15 năm nay gắn bó với Hội Liên hiệp văn chương nghệ thuật Hà Nội ở vai trò người “đứng mũi chịu sào”, chắc ông phải có “bí quyết” gì để lãnh đạo một tập thể các văn nghệ sĩ mà ai cũng có cá tính mạnh? - Tôi chẳng có bí quyết gì đâu, thực ra phương châm của tôi là chỉ muốn khuyến khích anh chị em văn nghệ sĩ tự có tinh thần về mình, kiến lập dần quyền tự quyết và vị thế độc lập trong mọi mối quan hệ.
Thủ đô là một mảnh đất văn hiến đã hơn 1. Chuyện trò với ông, vẫn thấy vẹn nguyên hình ảnh một thi sĩ máu nóng và đau đáu với đời sống và sự nghiệp văn học. 000 năm tuổi, là trái tim của cả nước, vùng đất địa linh tuấn kiệt có hai ưu thế điển hình là văn và hiến, mà “văn” là văn hóa và “hiến” là có nhiều người hiền tài, đức độ. Cứ xem các cô người đẹp, người mẫu thì biết, thi nhau lên báo tuyên bố thẳng thừng là phải lấy người giàu trên tiền, phải cặp đại gia, phải biết sống dựa vào họ để có tiền.
Nhiều người vào đời hôm nay chỉ biết phụng thờ có tiền, tiền và tiền. Theo số liệu mới nhất của Bộ VHTTDL ban bố năm nay thì làng nhàng một người Việt Nam chỉ đọc có 0,8 đầu sách/năm. Vậy thì những suy nghĩ hơi có tính góc cạnh, “có gai có sừng” một chút, thì ông sẽ gửi gắm vào đâu? - Tôi cũng có một đời sống tinh thần riêng và luôn chịu “động não”, khi thức đêm, những ý nghĩ vẫn luôn đến với tôi, đó là những nghĩ suy có thể san sớt được, hoặc có thể chỉ nên của riêng mình, tôi thường ghi vào nhật ký.
Cần phải có thêm vài cơ chế đặc biệt để thông cảm và tạo ra cho nghệ sĩ sự tự do đó. Ông có đồng ý với ý kiến này? - Không, tôi không nghĩ hoàn toàn như vậy. Nhiều địa phương khác đang nổi lên và có những thành quả xuất sắc, đủ chứng tỏ rằng họ cũng “văn minh thanh lịch” không kém gì thủ đô, hoặc có mặt còn trội hơn nữa.
Nói chung mình làm gì thì làm, cũng phải thực bụng, tránh lên giọng “rao giảng”, chỉ đến với các anh em bằng tâm lý san sớt bạn bè, thực sự cầu thị, thì họ cũng sẽ hiểu và quý trọng mình.
Tiền chưa hẳn là cứu tinh, chả hạn phim “Thái sư Trần Thủ Độ” vẫn được đầu tư tới 57 tỷ đồng đó thôi, nhưng vì sao nó bị đình lại suốt 3 năm nay, gần như xếp xó, giờ mới được đem chiếu là chuyện cần phải rút kinh nghiệm sâu sắc.
Một số tác phẩm của thi sĩ Bằng Việt. Trong cuộc sống, tôi luôn khiêm tốn, tĩnh tâm để giữ sự thăng bằng cấp thiết và sự tỉnh táo trong xét đoán và xử sự. Là một người con của Hà Nội, lại sắp được xét tặng danh hiệu cao quý, và thêm vào đó với nhân cách một thi sĩ, ông nghĩ thế nào về một điều đáng buồn mà thủ đô đang qua- sự xuống cấp về văn hóa, đặc biệt là văn hóa xử sự? - Tôi và nhiều người khác, những ai yêu Hà Nội đều thấy rất bức xúc về tình trạng này.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét